Mỗi Báo cáo Thị trường ra đời là một bức ảnh chụp nhanh, ghi lại những lát cắt quan trọng của tương quan cung - cầu tại một giai đoạn. Nhưng có lẽ câu chuyện được kể bởi một báo cáo không chỉ dừng lại ở điểm thời gian nó được ra đời, mà còn có thể tiếp diễn ở tương lai, khi nó được kết nối cùng các dữ liệu mới.
Từ bức phông nền này, chúng ta có thể chuyển điểm nhìn qua một bức tranh rộng hơn, và nhìn rõ hơn cách các tín hiệu thị trường định hình theo thời gian.
Tháng 3/2025, Vieclam24h ra mắt báo cáo "Tóm lược thị trường lao động 2 tháng đầu năm 2025", mang đến những nhận định tổng quan giá trị về thị trường trong bối cảnh làn sóng tinh giản nhân sự diễn ra mạnh mẽ. Giờ đây, với dữ liệu mới nhất từ nghiên cứu Quý 2, hãy cùng nhìn lại để xem những tín hiệu đầu năm đã và đang được định hình như thế nào.
_______
Quý 1/2025 chứng kiến sự tiếp diễn của xu hướng tái cấu trúc nhân sự tại nhiều doanh nghiệp, đặc biệt trong các ngành như Công nghệ thông tin, Tài chính, Truyền thông - Quảng cáo. Tuy nhiên, song song với đó là một thực tế khác: nhiều doanh nghiệp lại gặp khó khăn trong việc tìm kiếm nhân sự phù hợp, dẫn đến tình trạng thiếu hụt lao động cục bộ.
Thoạt nhìn, tình trạng này có vẻ đối lập, nhưng thực chất đây là hệ quả của sự tái cấu trúc lao động trên thị trường. Vấn đề không nằm ở việc thiếu hay dư thừa lao động một cách tuyệt đối, mà ở sự khớp nối giữa kỹ năng của nguồn cung và nhu cầu thực tế từ doanh nghiệp.
Thị trường đầu năm ghi nhận nhu cầu tuyển dụng tăng 19% so với cùng kỳ, nhưng đồng thời "cơn khát" nhân sự cũng mang tính chọn lọc hơn:
Dữ liệu cho thấy, thị trường đầu năm ấm lên không phải là một làn sóng lan tỏa, mà là một luồng nhiệt có trọng tâm: Doanh nghiệp không tuyển dụng dàn trải, mà dồn lực vào các vị trí mang lại doanh thu trực tiếp, với nhóm ngành Bán hàng - Kinh doanh chiếm đến hơn 20% tổng nhu cầu.
Sự phục hồi cũng đồng làm nổi bật hơn một nghịch lý cố hữu: thị trường vừa thừa mà cũng vừa thiếu người. Đây chính là câu chuyện của Quý 1:
Nói cách khác, vấn đề không phải là "thiếu người", mà là "thiếu người phù hợp". "Khoảng cách kỹ năng" (Skill Gap) đã trở thành rào cản lớn nhất. Doanh nghiệp yêu cầu chuyên môn và kỹ năng mềm ngày càng cao, trong khi nguồn cung ứng viên chưa đáp ứng kịp.
Giữa bức phông nền Quý 1 đầy nghịch lý và biến động, tồn tại sự canh tranh và một xu hướng kỳ vọng từ phía người lao động. Lương, mặc dù vẫn là yếu tố dẫn đầu, nhưng được theo sát bởi nhiều tiêu chí khác. Người lao động ngày càng quan tâm đến sự ổn định, phúc lợi dài hạn, môi trường làm việc và cơ hội thăng tiến.
Để có cái nhìn toàn cảnh và dữ liệu chi tiết hơn, bạn có thể xem toàn bộ Báo cáo Tóm lược thị trường 2 tháng đầu năm 2025 TẠI ĐÂY.
Bước sang Quý 2, nỗ lực “ghi lại” lát cắt thị trường của Vieclam24 đã ghi nhận nhiều điểm dữ liệu mới, khảo sát trên hơn 2,000 Người lao động và gần 1,000 Doanh nghiệp.
Nhóm ngành Bán hàng - Kinh doanh không chỉ dẫn đầu trong Quý 1 mà còn tiếp tục là ưu tiên hàng đầu cho 6 tháng cuối năm với gần 54% doanh nghiệp có kế hoạch tuyển dụng. Điều này cho thấy chiến lược tập trung vào doanh thu vẫn là kim chỉ nam trong hoạt động tuyển dụng.
Xếp sau đó là sự ưu tiên tuyển dụng hai vị trí Kỹ sư sản xuất/Kỹ thuật (23%) và Lao động phổ thông có tay nghề (20%).
Trong Quý 1 sự lệch nhịp cung cầu đóng góp đáng kể vào những nghịch lý vốn rất cố hữu, biểu hiện ở tình trạng làn sóng sa thải diễn ra song song với tình trạng khó tuyển dụng ở một số ngành.
Với dữ liệu mới nhất từ nghiên cứu Quý 2 với phân tích tập trung vào làn sóng cắt giảm nhân sự và các nhóm bị ảnh hưởng, thị trường chứng kiến sự tinh gọn đáng chú ý ở nhóm lao động có kỹ năng thấp và một số vị trí vận hành (điển hình là nhóm Lao động phổ thông và Vận hành/ Logistics/ Kho với tỉ lệ chênh lệch cao giữa nhóm bị cắt giảm và nhóm phải rời đi, lần lượt là 3,1 điểm phần trăm và 3,0 điểm phần trăm).
Trong khi đó, Doanh nghiệp được khảo sát cảm thấy khó tuyển dụng nhất ở các nhóm ngành yêu cầu kỹ năng chuyên môn cao như Kinh doanh (50,5%), Kỹ sư sản xuất/Kỹ thuật (22,6%), Lao động phổ thông có tay nghề (21,2%), Tài chính - Kế toán (16,7%). Sự khó khăn này cũng tương quan với nhu cầu tuyển dụng cao, được phân tích ở mục 1.
Trong 2 tháng đầu năm, nhiều ngành ngành thiếu hụt nhân lực nghiêm trọng, trong khi nhiều ngành lại dư thừa lao động, làm gia tăng cạnh tranh và khiến doanh nghiệp gặp khó khăn trong tuyển dụng. Khảo sát cũng ghi nhận khoảng cách kỹ năng cũng ngày càng rõ rệt khi doanh nghiệp đòi hỏi ở người lao động bộ Kỹ năng chuyên môn cao và các kỹ năng mềm như tư duy phản biện, làm việc nhóm… Các ngành như Logistics, Công nghệ, Chế biến… đều gặp khó trong việc tìm người phù hợp.
Đặt cạnh dữ liệu hiện tại, Q2 cùng chỉ ra rằng khó khăn lớn nhất trong tuyển dụng vẫn là "thiếu ứng viên có kỹ năng phù hợp" với 46.3% câu trả lời từ Doanh nghiệp tham gia khảo sát.
Việc kết nối dữ liệu theo thời gian cho thấy một số tín hiệu từ đầu năm có xu hướng bộc lộ sâu sắc hơn.
Quý 2 ghi nhận doanh nghiệp ưu tiên tuyển các vị trí trực tiếp vận hành và tạo giá trị cốt lõi: với Nhân viên chính thức/Thực thi chiếm 74.7% và Chuyên viên/ Cấp trung/ Giám sát/ Trưởng nhóm (45,6%).
Phải chăng, “Khoảng cách kỹ năng” giờ đây còn hàm ý một câu chuyện khác “Readiness Gap” - Khoảng cách về sự sẵn sàng?
Giả thuyết rằng, sự sẵn sàng ở đây được đo lường bằng khả năng tạo ra giá trị ngay lập tức, xoay quanh “trục doanh thu”. Khi doanh nghiệp ưu tiên chiến lược "tối đa hiệu suất - giảm thiểu rủi ro", họ có xu hướng tìm kiếm những nhân sự “plug-and-play”: những người có thể bắt tay vào việc và tạo ra kết quả tức thì, thay vì đầu tư nguồn lực để “nuôi dưỡng và đào tạo”.
Giả thuyết này có thể lý giải một phần cho kế hoạch tuyển dụng fresher ở mức tương đối thấp trong 6 tháng cuối năm (chỉ 23.4%). Trong một thị trường ưu tiên hiệu suất tức thì, các vị trí cần nhiều thời gian đào tạo và nuôi dưỡng đang tạm thời bị đặt ở mức ưu tiên thấp hơn.
Đây vẫn sẽ là một câu hỏi mở, và cũng là một bài toán quan trọng của thị trường trong những tháng tới.
Xem toàn bộ 42 trang Báo cáo Thị trường Quý 2 với chủ đề: “Thực trạng tâm lý Người lao động và sự gián đoạn kết nối Cung - Cầu trên thị trường" TẠI ĐÂY.